Niçin Açık Kaynak, 10 Sebep

NİÇİN AÇIK KAYNAK KODLU YAZILIM KULLANMALIYIZ?

  1. Güvenlik: Açık Kaynak Kodlu Yazılımlar(AKKY)ın güvenliği konusunu birkaç madde altında değerlendirebiliriz. Ama bundan evvel açık kaynak yazılımların nasıl geliştirildiği hakkında ufak bilgi sahibi olalım. Açık kaynak yazılımlar genellikle yazılım toplulukları tarafından geliştirilirler. Ayrıca kullanıcılardan da geri dönüş alırlar. Küçük ölçekli bir kapalı kaynak yazılımın geliştirilmesinde tam mesai usulüyle 1-2 kişi görevli iken, açık kaynakta bu sayı 5-10-15 gibi rakamlara çıkmaktadır. Yani 3-5-10 kat daha fazla kişinin dikkatine sunulmuş olur. Birisinin gözden kaçırdığı hatayı diğerinin bulması çok muhtemeldir. İkincisi yazılım ekibinin dikkatinden kaçmış olsa bile kaynak kodun herkese açık olması hasebiyle kullanıcılar ve diğer ilgililer tarafından da kontrol edilme imkan ve ihtimalleri gayet yüksektir. Şimdi iki maddeye bakalım:

    1. Arka kapı (backdoor): Bu yazılımın içerisine kullanıcıdan bilgi ve belge çalmak maksadıyla konulmuş kötü maksadlı kodların konulmuş olmasıdır. Kapalı kaynak yazılımlarda bunu tesbit etmek neredeyse mümkün değildir. Network uzmanlarının aktardığına göre network paketleri incelense bile ne gönderip aldığını tespit etmenin mümkün değil seviyesinde zor olduğunu ifade ettiler.

    2. Şimdi kötü niyet taşımayan açıklara bakalım: Yukarıda ifade ettiğimiz gibi açık kaynak yazılımlar topluluk tarafından geliştirildiği için çok gözler tarafından tedkik edilirler. Kötü niyet taşımamakla birlikte kullanıcıyı sıkıntıya sokabilecek (çalışma anındaki veriyi kaybetmesine sebep olabilecek) açıklarda açık kaynak yazılımların geliştirilme yönteminin tabiatı sebebiyle ortadan kalkmış olur.

    3. 5-10 kişilik bir ekip tarafından geliştirilen ve kaynak kodları kapalı olan bir yazılım ile yüzlerce yazılımcının destek verdiği, kodlarını incelediği açık kaynak kodlu bir yazılım arasında oluşabilecek bir güvenlik açığının “gözden kaçma” ihtimali açısından büyükçe bir fark olacağı çok aşikardır.

    4. Yazılımlar söz konusu olduğunda şunu ifade etmeliyiz ki %100 güvenlikten söz edilemez. Yazılım sadece koddan oluşmuyor. Bunun dağıtım ve kullanım tarafı da var. Linux ve Linux altında çalışan AKKY yazılımları genellikle depolardan kullanılır. Hatta mümkün ise depolardan kullanmak gereklidir. Depodan yazılım kullanmanın ne gibi bir faidesi var? Evet en büyük faidesi güvenlik. Yazılıma kolay erişimden hiç bahsetmiyorum bile… Mesela; bir yazılımın Debian’ın sistemine unstable olarak girip, stable olarak çıkmasına kadar genellikle 2 yıl geçiyor. Birincisi yazılım direkt olarak güvenli bir depodan alındığı için virüs bulaşamıyor. Asıl önemlisi bu yazılımlar bu süreç içinde defalarca testten geçiyor. Kullanıcılardan geri dönüş alıyor. Yazılımların içerisinde açık kalma ihtimali çok düşük bir ihtimal seviyesine iniyor.

  1. İlk Edinme Maliyeti: AKKY’lar genellikle ücretsizdirler. Ücretli olanları olsa da açık kaynak olması hasebiyle ücretsiz temin etmek yine de mümkündür. Biz hususen burada işletim sistemlerini inceleyelim. Siz bilgisayarınıza bir Windows İşletim Sistemi almak istediniz. Şu an online bir alışveriş sitesini açıyorum. En ucuzu Microsoft Windows 10 Pro Türkçe 64Bit OEM markalı ürün 209TL. Kargo firmadanmış ne güzel. 🙂 800-900TL olanlar da var. Onların tam olarak ne olduklarını anlayamadım. (Mesela: Microsoft Windows 10 Pro Türkçe 32/64Bit Kutu (FQC-09127) bu ürün 804,58TL) Bir de üstüne mecbur bir ofis yazılımı almak durumundayım. Ona da baktım en ucuzu Microsoft Office 2016 Professionel Plus 32/64 Bit Türkçe 349TL. Yani bir işletim sistemi ve ofis yazılımını temin fiyatı 550TL nin biraz üzerinde. Microsoft ürünleri sadece ücretli değil çok da pahalı. Ama bunun karşısında ücretsiz bir alternatif var. Linux sonuna kadar ücretsiz, internetten indir ve kullan. Üzerinde ofis yazılımı da ücretsiz yüklü geliyor. Mint, Ubuntu, Elementary OS vs. vs. vs. Alternatif de çok… Sadece dağıtımda alternatif değil masaüstü tercihleri de pek fazla… Xfce, Kde, Gnome, Unity…. ve daha bir çoğu. Bakım maliyetleri konusuna ufak temas edelim. Elbette açık kaynak yazılımların mühim bir gelir kaynağını bakımlar oluşturuyor. Diğer tarafta 50 kuruşluk CD’yi 200-1.000TL ye satan firmalar var, ve bunların bakımı da hiç ucuz değil. Açık kaynak dünyasının en masumane olan bu geliri de öyle çok abartılı değiller. Hele kişisel bazda forumlar her türlü destek için çırpınmaktadırlar.

  2. Güncellemeler: konusunda da Linux en iyisini yapıyor. Özellikle son zamanlarda Windows Güncelleme Servisleri hakkında çıkan senaryo ve haberleri düşününce, Linux’un online update servislerinin dosya detayları ve yaptığı işe kadar varan açıklamaları, kullanıcılara sonsuz güven sağlamaktadır. Korsan XP güncelleme fiyaskolarını medar-ı bahis etmiyorum bile.

  3. Virüs: Birkaç sebepten dolayı virüs sorunu olmadan sorunsuz kullanım rahatlığı sadece Linux kullanıcıların hissettiği bir duygudur. Günümüzde hiçbir Windows işletim sisteminde Virüs koruma programı olmadan İnternette güvenle gezinemezsiniz. Aslına bakarsanız Linux sürümleri için de virüsler yazılmıyor değil. Şimdi gelelim niçin virüsler AKKY dünyasında başımıza neredeyse hiç bela olmazlar:

    1. Daha önce de güvenlik konusunda ifade ettiğimiz gibi Linux dünyasının yazılım dağıtma adeti ve tabiatı depodur. Depo dışında kurulum yok mu? Elbette var, ama depo güvenlidir, kolay erişilebilir, rahat kurulum sağlar. Çoğu program tek bir komutla (sudu apt-get install arduino) kurulur. Harici bir .deb paketi hem güvenlik açısından tavsiye edilmez, hem de kurulumda kütüphane bağımlılığı sebebiyle kullanımı zordur.

    2. Bir mühim sebep de Linux yapısıdır. Linux ilk günden beri root yetkisiyle çalışmayan kullanıcı prensibini benimsemiştir. Hatta sudo gibi komutları düşünürseniz hiç bir şekilde root yetkisini tamamen almadan işinizi görebiliyorsunuz. Ekranı açık unutsanız bile zaman aşımı sonunda yetki zaten elinizden alınıyor. Bir de Linux un mimarisini hesaba katarsanız virüs sisteme bir şekilde bulaşmış olsa bile root yetkisini elde edemeyeceği için kısmı zararlar verebilir.

    3. Kullanımın azlığı sebebini de madde olarak zikredebiliriz. Bu sebepten şimdilik virüs üreticilerinin iştahını çekmiyorlar.

  4. Linux çok hızlıdır: Linux hem sistem başlarken (boot ederken) hızlıdır, hem de sistem başladığı andan itibaren kullanımının çok daha hızlı olduğunu çabucak hissettirir. Linux çalışma mantığı ile Windows çalışma mantığı arasındaki temel farklar bu konuda en etkili sebeptir. Windows kurulurken gerekli gereksiz bir sürü servis ve paket kurulmuş olarak gelmektedir.

  5. Linux az yer kaplar: Linux 2-5 gb bir alana kurulabiliyorken, Windows üzerine ofisi de kurup bir güncelleme yaptığınızda 50gb kadar bir alan gitmektedir. Bu konuya sadece fiziksel olarak giden bir alan olarak bakmamak lazımdır. Bu sistemin hafızaya getireceği yükleri de hesap ederseniz maliyet büyüyor.

  6. Uygulamanın Kodunu Görme Ve Değiştirme Hakkına Sahipsiniz: Başta Linux çekirdeği olmak üzere açık kaynak yazılımların kodunu alıp inceleyebilirsiniz. Ve en güzeli de değişiklik yapabilirsiniz. Bu konuda hürsünüz. Mesela: Kapalı kaynak yazılımda beğenmediğiniz bir yeri değiştirme hakkınız olmadığı gibi değiştirtmeniz de pek kolay olmaz. Açık kaynak dünyası ise çatallama ile genişler. Birisi diyebilir herkes yazılımcı değil, nasıl değiştirelim, açık kaynak olması benim hiç bir işime yaramaz! Hayır öyle değil. Ben, sen yapamasak da bir sürü topluluk var. Onlar yapıyorlar, ve bu çatallamaların sebebi kullanıcılardan gelen taleplerin diğer topluluk tarafından karşılanmaması veya karşılanamamasıdır. Yeni talepler için yeni çatallar (fork) oluşabiliyor. Mesala; MySql Oracle’ın olunca bazı insanlar rahatsız oldu MariaDB çıktı. İlk zamanlar ciddi korku olmuştu internette bir sürü site MySql kullanıyor, ve ücretsiz olduğu için Hosting fiyatları düşük. Oracle alınca bunu ücretliye çevirir fiyatlar fırlar denilmişti. Ama öyle olmadı, yeni çatal olan MariaDB ile hem bu ihtimal ortadan kalktı çünkü MySql paralıya geçse bile birebir alternatifi olan MariaDB çıktı.

  7. AKKY Çok geniş kullanım alanlarına hitap eden farklı sürümlere sahiptir: Windows’tan başka işletim sistemi bilmeyenlerin yabancı oldukları bir kavram da dağıtımdır. Dağıtımların oluşmak sebepleri tamamen kullanıcı temayülleridir. AKKY dünyasının en büyük getirilerinden biri kullanıcıların taleplerine göre yazılım ve dağıtım geliştiriliyor olmasıdır. Linux işletim sistemi bir sürü (300’den fazla) dağıtıma sahiptir. Bu AKKY dünyasının hürriyet ve esneklik prensibinden gelir. Genellikle her bir dağıtımın çıkış felsefesi farklıdır. Biri güvenlik testlerini hedef tutmuşken (kali linux), kimisi kullanım kolaylığını, kimisi görselliği, kimisi hafifliği esas tutmuştur. Böylece her tür talebe hitap eden dağıtım ve çatallanma ortaya çıkmıştır.

  8. AKKY Esnektir: Linux işletim sistemleri esnektirler. Yukarıda bahsettiğimiz dağıtım çeşitliliği bunun bir neticesidir. Ayrıca her dağıtımın da farklı masaüstü için indirme tercihleri mevcuttur. Mesela Mint için Cinnamon, MATE, Xfce, KDE için ayrı indirmeler mevcut olduğu gibi her biri için de 32 ve 64 bit tercihleri de mevcuttur. Bununla da bitmiyor. Mint’in bir de LMDE sürüme var. Bu Ubuntu’dan değil doğrudan Debian’dan türeyen bir sürüm. Bunun da iki masaüstü (Cinnamon, MATE) ve 32 ve64 bit tercihleri mevcut. Esnekliğe bakar mısınız. Bu 300 dağıtımın bir de böyle tercihlerini hesaba katarsanız müthiş esnek bir dünya… Hatta bir masaüstü için olanı indirin sonra diğer masaüstlerini de yükleyin. Açılışta ister Xfce, ister Cinnamon, ister MATE, ister KDE ile açın.

  9. AKKY’ler Sürekli Gelişiyorlar: Linux süratle popülerliğini arttırıyor. Son yıllarda Linux sistemlerini takip ederseniz, görülen değişimleri ve kullanıcı dostluğunu giderek arttırmasını hayretle izlersiniz. İlk zamanlar siyah bir ekrandan ibaret olan Linux’un rakibi Windows 98 işletimi sistemine kafa tutmasına herkes gülmüştür. Bir de bugünü hesaba katın. Bilgisayar ve internet kullanıcıların artması , daha da önemlisi kullanıcıların bilinçlenmesi açık kaynak yazılımların daha fazla gelişeceğinin habercisidir. Linux bugün bile Windows 7 ve Windows 10 yada herhangi bir Windows işletim sisteminden daha fazla kullanım kolaylığı , ihtiyaca göre sayısız alternatif sunuyor. Bu yüzden gelecekte neler olacağını tahmin etmek çok zor olmasa gerek.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*